(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.34. అధ్యాయః 034
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి స్త్రీపుంసయోః సమాయోగే స్త్రియాఏవ సుఖాధిక్యే సవాదతయా భంగాస్వనోపాఖ్యానకథనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ।

స్త్రీపుంసయోః సంప్రయోగే స్పర్శః కస్యాధికో భవేత్।
ఏతస్మిన్సంశయే రాజన్యథావద్వక్తుమర్హసి॥ 13-34-1(82162)
భీష్మ ఉవాచ। 13-34-2x(6830)
అత్రాప్యుదాహరంతీమమితిహాసం పురాతనం।
భంగాస్వనేన శక్రస్య యథా వైరమభూత్పురా॥ 13-34-2(82163)
పురా భంగాస్వనో నామ రాజర్షిరతిధార్మికః।
అపుత్రః పురుషవ్యాఘ్ర పుత్రార్థం యజ్ఞమాహరత్॥ 13-34-3(82164)
అగ్నిష్టుతం స రాజర్షిరింద్రద్విష్టం మహాబలః।
ప్రాయశ్చిత్తేషు మర్త్యానాం పుత్రకామేషు చేష్యతే॥ 13-34-4(82165)
ఇంద్రో జ్ఞాత్వా తు తం యజ్ఞం మహాభాగః సురేశ్వరః।
అంతరం తస్య రాజర్షేరన్విచ్ఛన్నియతాత్మనః।
న చైవాస్యాంతరం రాజన్స దదర్శ మహాత్మనః॥ 13-34-5(82166)
కస్య చిత్త్వథ కాలస్య మృగయాం గతవాన్నృపః।
ఇదమంతరమిత్యేవ శక్రో నృపమమోహయత్॥ 13-34-6(82167)
ఏకాశ్వేన చ రాజర్షిర్భ్రాంత ఇంద్రేణ మోహితః।
న దిశోఽవిందత నృపః క్షుత్పిపాసార్దితస్తదా॥ 13-34-7(82168)
ఇతశ్చేతశ్చ ధావన్వై శ్రమతృష్ణార్దితో నృప।
సరోఽపశ్యత్సురుచిరం పూర్ణం పరమవారిణా॥ 13-34-8(82169)
సోఽవగాహ్య సరస్తాత పాయయామాస వాజినం॥ 13-34-9(82170)
అథ పీతోదకం సోఽశ్వం వృక్షే బద్ధ్వా నృపోత్తమః।
అవగాహ్య తతః స్నాతస్తత్ర స్త్రీత్వమవాప్తవాన్॥ 13-34-10(82171)
ఆత్మానం స్త్రీకృతం దృష్ట్వా వ్రీడితో నృపసత్తమః।
చింతానుగతసర్వాత్మా వ్యాకులేంద్రియచేతనః॥ 13-34-11(82172)
ఆరోహిష్యే కథం త్వశ్వం కథం యాస్యామి వై పురం।
ఇష్టేనాగ్నిష్టుతా చాపి పుత్రాణాం శతమౌరసం॥ 13-34-12(82173)
జాతం మహాబలానాం మే తాన్ప్రవక్ష్యామి కిన్నవహం।
దారేషు చాత్మకీయేషు పౌరజానపదేషు చ॥ 13-34-13(82174)
మృదుత్వం చ తనుత్వం చ పరాధీనత్వమేవ చ।
`హాసభావాది లావణ్యం స్త్రీగుణాద్వా కుతూహలం।'
స్త్రీగుణా ఋషిభిః ప్రోక్తా ధర్మతత్త్వార్థదర్శిభిః॥ 13-34-14(82175)
వ్యాయామః కర్కశత్వం చ వీర్యం చ పురుషే గుణాః॥ 13-34-15(82176)
పౌరుషం విప్రనష్టం స్త్రీత్వం కేనాపి మేఽభవత్।
స్త్రీభావాత్పునరశ్వం తం కథమారోఢుముత్సహే॥ 13-34-16(82177)
మహతా త్వథ ఖేదేన ఆరుహ్యాశ్వం నరాధిపః।
పునరాయాత్పురం తాత స్త్రీభూతో నృపసత్తమః। 13-34-17(82178)
పుత్రా దారాశ్చ భృత్యాశ్చ పౌరజానపదాశ్చ తే।
కిన్న్విదం త్వితి విజ్ఞాయ విస్మయం పరమం గతాః॥ 13-34-18(82179)
అథోవాచ స రాజర్షిః స్త్రీభూతో వదతాంవరః।
మృగయామస్మి నిర్యాతో బలైః పరివృతో దృఢం।
ఉద్భాంతః ప్రావిశం ఘోరామటవీం దైవమోహితః॥ 13-34-19(82180)
అటవ్యాం చ సుఘోంరాయాం తృష్ణార్తో నష్టచేతనః।
సరః సురుచిరప్రఖ్యమపశ్యం పక్షిభిర్వృతం॥ 13-34-20(82181)
తత్రావగాఢః స్త్రీభూతో వ్యక్తం దైవాన్న సంశయః।
`అతృప్త ఏవ పుత్రాణాం దారాణాం చ ధనస్య చ॥' 13-34-21(82182)
నామగోత్రాణి చాభావ్య దారాణాం మంత్రిణాం తథా।
ఆహ పుత్రాంస్తతః సోఽథ స్త్రీభూతః పార్తివోత్తమః।
సంప్రీత్యా భుజ్యతాంరాజ్యం వనం యాస్యామి పుత్రకాః॥ 13-34-22(82183)
స పుత్రాణాం శతం రాజా అభిషిచ్య వనం గతః।
గత్వా చైవాశ్రమం సా తు తాపసం ప్రత్యపద్యత॥ 13-34-23(82184)
తాపసేనాస్య పుత్రాణామాశ్రమేష్వభవచ్ఛతం।
అథ సాఽఽదాయ తాన్సర్వాన్పూర్వపుత్రానభాషత॥ 13-34-24(82185)
పురుషత్వే సుతా యూయం స్త్రీత్వే చేమే శతం సుతాః।
ఏకత్ర భుజ్యతాం రాజ్యం భ్రాతృభావేన పుత్రకాః॥ 13-34-25(82186)
సహితా భ్రాతరస్తేఽథ రాజ్యం బుభుజిరే తదా॥ 13-34-26(82187)
తాందృష్ట్వా భాతృభావేన భుంజానాన్రాజ్యముత్తమం।
చింతయామాస దేవేంద్రో మన్యునాఽథ పరిప్లుతః।
ఉపకారోఽస్య రాజర్షేః కృతో నాపకృతం మయా॥ 13-34-27(82188)
తతో బ్రాహ్మణరుపేణ దేవరాజః శతక్రతుః।
భేదయామాస తాన్గత్వా నగరం వై నృపాత్మజాన్॥ 13-34-28(82189)
భ్రాతృణాం నాస్తి సౌభ్రాత్రం యేఽప్యేకస్య పితః సుతాః।
కశ్యపస్య సురాశ్చైవ అసురాశ్వ సుతాస్తథా। 13-34-29(82190)
రాజ్యహేతోర్వివదితాః కశ్యపస్య సురాసురాః॥
యూయం భంగాస్వనాపత్యాస్తాపసస్యేతరే సుతాః। 13-34-30(82191)
యుష్మాకం భేదితాస్తే తు యుద్ధేఽన్యోన్యమపాతయన్।
తచ్ఛ్రుత్వా తాపసీ చాపి సంతప్తా ప్రరురోద హ॥ 13-34-31(82192)
బ్రాహ్మణచ్ఛద్మనాఽభ్యేత్య తామింద్రోఽథాన్వపృచ్ఛత।
కేన దుఃఖేన సంతప్తా రోదిషి త్వం వరాననే॥ 13-34-32(82193)
బ్రాహ్ంణం తం తతో దృష్ట్వా సా స్త్రీ కరణమబ్రవీత్।
పుత్రాణాం ద్వే శతే బ్రహ్మన్కాలేన వినిపాతితే॥ 13-34-33(82194)
అహం రాజాఽభవ విప్ర తత్ర పూర్వం శతం మమ।
సముత్పన్నం సురూపాణాం పుత్రాణాం బ్రాహ్మణోత్తమ॥ 13-34-34(82195)
కదాచిన్మృగయాం యాత ఉద్ధాంతో గహనే వనే।
అవగాఢశ్చ సరసి స్త్రీభూతో బ్రాహ్మణోత్తమ॥ 13-34-35(82196)
పుత్రాన్రాజ్యే ప్రతిష్ఠాప్య వనమస్మి తతో గతః॥ 13-34-36(82197)
స్త్రియాశ్చ మే పుత్రశతం తాపసేన మహాత్మనా।
ఆశ్రమే జనితం బ్రహ్మన్నీతం తన్నగరం మయా॥ 13-34-37(82198)
తేషాం చ వైరముత్పన్నం కాలయోగేన వై ద్విజ।
ఏతచ్ఛోచాంయహం బ్రహ్మందైవేన సమభిప్లుతా॥ 13-34-38(82199)
ఇంద్రస్తాం దుఃశితాం దృష్ట్వా అబ్రవీత్పరుషం వచః॥ 13-34-39(82200)
పురా సుదుఃసహం భద్రే మమ దుఃఖం త్వయా కృతం।
ఇంద్రద్విష్టేన యజతా మామనాహూయ ధిష్ఠితం।
ఇంద్రోఽహమస్మి దుర్బుద్ధే వైరం తే పాతితం మయా॥ 13-34-40(82201)
ఇంద్రం దృష్ట్వా తు రాజర్షిః పాదయోః శిరసా గతః।
ప్రసీద త్రిదశశ్రేష్ఠ పుత్రకామేన స క్రతుః।
ఇష్టస్త్రిదశశార్దూల తత్ర మే క్షంతుమర్హసి॥ 13-34-41(82202)
ప్రణిపాతేన తస్యేంద్రః పరితుష్టో వరం దదౌ॥ 13-34-42(82203)
పుత్రాస్తే కతమే రాజంజీవంత్వేతత్ప్రచక్ష్వ మే।
స్త్రీభూతస్య హి యే జాతాః పురుషస్యాథ యేఽభవన్॥ 13-34-43(82204)
తాపసీ తు తతః శక్రమువాచ ప్రయతాంజలిః।
స్త్రీభూతస్య హి యే పుత్రాస్తే మే జీవంతు వాసవ॥ 13-34-44(82205)
ఇంద్రస్తు విస్మితో దృష్ట్వా స్త్రియం పప్రచ్ఛ తాం పునః।
పురుషోత్పాదితా యే తే కథం ద్వేష్యాః సుతాస్తవ॥ 13-34-45(82206)
స్త్రీభూతస్య హి యే జాతాః స్నేహస్తేభ్యోఽధికః కథం।
కారణం శ్రోతుమిచ్ఛామి తన్మే వక్తుమిహార్హసి ॥ 13-34-46(82207)
స్త్ర్యువాచ। 13-34-47x(6831)
స్త్రియాస్త్వభ్యధికః స్నేహో న తతా పురుషస్య వై।
తస్మాత్తే శక్ర జీవంతు యే జాతాః స్త్రీకృతస్య వై॥ 13-34-47(82208)
భీష్మ ఉవాచ। 13-34-48x(6832)
ఏవముక్తస్తతస్త్వింద్రః ప్రీతో వాక్యమువాచ హ।
సర్వ ఏవేహ జీవంతు పుత్రాస్తే సత్యవాదిని॥ 13-34-48(82209)
వరం చ వృణు రాజేంద్ర యం త్వమిచ్ఛసి సువ్రత।
పురుషత్వమథ స్త్రీత్వం మత్తో యదభికాంక్షసే॥ 13-34-49(82210)
స్త్ర్యువాచ। 13-34-50x(6833)
స్త్రీత్వమేవ వృణే శక్ర పుంస్త్వం నేచ్ఛామి వాసవ।
ఏవముక్తస్తు దేవేంద్రస్తాం స్త్రియం ప్రత్యువాచ హ॥ 13-34-50(82211)
పురుషత్వం కథం త్యక్త్వా స్త్రీత్వం రోచయసే విభో।
ఏవముక్తః ప్రత్యువాచ స్త్రీభూతో రాజసత్తమః॥ 13-34-51(82212)
స్త్రియాః పురుషసంయోగే ప్రీతిరభ్యధికా సదా।
ఏతస్మాత్కారణాచ్ఛక్ర స్త్రీత్వమేవ వృణోంయహం॥ 13-34-52(82213)
రమాభి చాధికం స్త్రీత్వే సత్యం వై దేవసత్తమ।
స్త్రీభావేన హి తుష్యామి గంయతాం త్రిదశాధిప॥ 13-34-53(82214)
ఏవమస్త్వితి చోక్త్వా తామాపృచ్ఛ్య త్రిదివం గతః।
ఏవం స్త్రియా మహారాజ అధికా ప్రీతిరుచ్యతే॥ ॥ 13-34-54(82215)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి చతుస్త్రింశోఽధ్యాయః॥ 34 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes

7-34-1 స్పర్శః వైషయికం సుఖం॥ 7-34-4 తత్ర హ్యగ్నిదేవ స్తూయతే। సచ పుత్రప్రదః క్రతుః సచేంద్రద్విష్టస్తత్రేంద్రస్య ప్రాధాన్యాభావాత్॥ 7-34-5 యజ్ఞం కృతమితి శేషః॥ 7-34-14 మృదుత్వాదయః స్త్రీగుణా ఆగతాః॥ 7-34-15 కర్కశత్వాదయః పురుషగుణాః నష్టాః॥ 7-34-23 ప్రత్యపద్యత భర్తృత్వేన స్వీకృతవతీ॥ 7-34-27 స్త్రీత్వదానేన ద్విగుణితపుత్రప్రాప్తిరూప ఉపకారఏవ జాతో న స్త్రీత్వకృతోఽపకార ఇత్యర్థః॥ 7-34-40 ఇందద్విష్టేన అప్రిష్టుతా యజ్ఞేన। ధిష్ఠితమధిష్ఠితం। క్రతూనితి శేషః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.